Tips bij aan- en uitkleden baby en kind

Voorbereiding

Voordat uw kind geboren is kunt u het aankleden oefenen met een (verzwaarde) pop. Dit helpt om u zekerder te voelen en het aankleden bij een beperking onder de knie te krijgen. Een ergotherapeut kan u hierbij helpen. Dit geldt ook voor luiers, kleding en andere materialen. Als u materialen vooraf uitprobeert, weet u wat bij u past en kunt u uw energie op uw kindje richten. Voor het aankleden zelf kan het volgende u helpen:

• Leg alles wat u nodig heeft: luiers, doekjes, crèmes, kleding, binnen handbereik. Een luiertas kunt u ook binnenshuis gebruiken. U hoeft dan niet steeds heen en weer naar de baby kamer.
• Aankleden kost het minste moeite als u uw baby zo dicht mogelijk bij uw bovenlichaam houdt. Een goede houding is: de knieën buigen, bekken kantelen (navel intrekken) en met de bovenbenen tegen de commode aanstaan. Uw rug is nu recht en de afstand tot de baby is minimaal.
• Ga zitten als u niet zo lang kunt staan. Gebruik een stoel met een actieve zithouding, sta-stoel of zadelkruk. U zit recht en kunt de handelingen beter uitvoeren. 

Het aan- en uitkleden wordt eenvoudiger als uw kind kan zitten. Laat uw kindje op uw schoot zitten met de rug naar u toe en de kleren binnen handbereik. 

Materialen

Een goed aankleedkussen vergemakkelijkt het aankleden en verschonen. 

• De meeste aankleedkussens hebben aan de lange zijde opstaande randen. baby rolt daardoor minder makkelijk van het kussen. Deze opstaande randen kunnen u wel hinderen tijdens de verzorging vanuit de rolstoel. Er zijn ook aankleedkussen met een lage rand aan de voorzijde. 
• Met een speciale hoes of kussensloop om het (gladde) aankleedkussen vermindert u de kans dat het kind of losse spullen van het kussen af glijden. En het kussen zelf blijft schoon. 
• Met een stukje antislipmateriaal voorkomt u dat het kussen zelf van de commode afglijdt.  

Een commode of aankleedtafel met de juiste hoogte biedt u meer gemak. U hoeft niet zo ver te bukken. Daarnaast moet u er goed voor kunnen staan of zitten. En goed bij de baby kunnen als deze erop ligt.

• Hoe meet u de juiste hoogte? De juiste hoogte is 7–10 centimeter onder de elleboog, als uw schouders laag zijn en u de arm in een hoek van 90 graden houdt. Deze 7-10 centimeter komt overeen met de breedte van uw hand als u een vuist maakt. Als u uw vuist onder uw 90 graden gebogen elleboog plaatst kunt u controleren of het de juiste hoogte is. Handig als u in de winkel staat. 
• Heeft u al een commode? Met een blad, plank of meubelverhogers verhoogt u de commode. Voor het verlagen van de commode kort u bijvoorbeeld de poten in.

• Als u moeite hebt met staan of in een rolstoel zit gebruikt u een commode of tafel waar u met de (rol)stoel onder kunt. Op die manier kunt u dicht bij uw kind komen om te verzorgen. 

Zodra uw kindje kan lopen, kan het met uw hulp via een trapje, stoel of opstapje zelf op de commode klimmen. Dit scheelt u tillen. Voor grotere kinderen kan een aankleedtafel handig zijn. 

Aan- en uitkleden  

Kies voor makkelijke kinderkleding. Tricot, rekbare kleding, kleding die wat ruimer van snit is en grotere, rekbare openingen heeft, met weinig sluitingen of bijvoorbeeld klittenbandsluitingen zijn makkelijker bij een verminderde handfunctie, een korte arm of eenhandigheid. Andere tips:

• Koop de kleding in een iets grotere maat.
• Is inritsen lastig? Doe alleen het bovenste gedeelte van de rits open. Het kledingstuk kan over het hoofd aangetrokken worden.
• Pas kleding en sluitingen aan. Maak gebruik van drukkers of vervang knoopjes en drukkers door klittenband. Doe een ring of lusje aan ritsluitingen voor meer grip. Als u maar één hand kunt gebruiken, haakt u uw vinger door de ring en gebruikt de andere vingers om u af te zetten en het lopertje te verplaatsen.  

Wilt u uw kruipende kind aan de kleding optillen? Zorg dan dat de kleding stevig vast zit, de sluitingen goed gesloten zijn en de stof ervoor geschikt is. Kies bij voorkeur voor kleding die gesloten is met een rits in plaats van knopen, drukkers of klittenband.   

Rompertje

Een rompertje trekt u meestal over het hoofd aan en maakt daarna de drukkers dicht. Als dit u teveel energie kost kunt u een gesloten rompertje vanaf de benen omhoog te trekken. Volg hierbij 2 stappen:

• Stap 1: Steek uw hand door het armsgat en pak het handje van uw kindje.
• Stap 2: Trek nu uw hand terug en begeleid het handje door het armsgat naar buiten. 

Een rompertje kan ook via beneden uitgetrokken worden. Doe de 2 stappen dan in omgekeerde volgorde.

Alternatieven:

• Wikkelrompers of overslagrompers deze hoeven niet over het hoofd.  
• Gebruik een los hemdje en onderbroek in plaats van een rompertje. Dit scheelt gepruts bij het dichtdoen van de drukknoopjes. 
• Kies een grotere maat, zodat er niet veel spanning op de drukknopen zit. 
• Vervang de drukkers door klittenband.

Truitje of T-shirtje

• Als u kleding over het hoofdje aantrekt, kan het u helpen om afwisselend eerst de voorzijde omlaag te trekken en daarna de achterzijde. Rol uw kindje hiervoor op de zij of op de buik. En weer terug.  
• Bij het uitrekken start u bij één armpje, rol uw kindje op de zij, trek het shirt zo ver mogelijk omhoog. Haal het shirt over het hoofdje en trek het vervolgens van de andere arm af.  

Broekje

• Het is eenvoudiger om aan een kledingstuk te trekken dan te duwen. Dus trek aan de pijpen om een broek uit te trekken in plaats van vanaf de taille omlaag te duwen. 
• Om een broekje aan te trekken gaat u eerst met uw hand via de onderkant in de pijp. Pak dan het voetje en trek het beentje naar beneden door de pijp en uw hand uit de broekspijp.  

Slabbertje

• Met een slab blijft de kleding schoon als een kind (zelf) eet, dit voorkomt verschonen en veel was. Als het strikken lastig voor u is zijn er slabbertjes met klittenbandsluiting, drukkers of zonder sluiting die u zo over het hoofd van het kind kunt trekken. 
• Een schortje of ‘slabber met lange mouwen' genoemd, sluit u ook aan de achterkant met klittenband of drukknopen. Zo blijft de bovenkleding makkelijker schoon als een kind zelf eet en voorkomt dat u vaak moet verschonen.

Sokjes

Maak gebruik van slobbroekjes, als u het lastig vindt om sokjes aan te trekken. Bij slobbroekjes zitten er ook voetjes aan het broekje en zijn sokjes dus niet nodig. Doe eventueel zachte haarelastiekjes om de enkeltjes van het kind, zodat de voetjes goed in de sokjes blijven zitten. De elastiekjes mogen niet knellen.  

U kunt ook eenhandig een sokje aantrekken: 

• Stap 1: Schuif uw hand in een binnenstebuiten gekeerd sokje. 
• Stap 2: Pak het voetje van uw kind en druk met uw vingers de sok van uw hand af over het voetje.  

In onderstaande video (vanaf 02:25) ziet u een voorbeeld. 

Kind laten meehelpen 

• Afleiden helpt als het aan- en uitkleden of verschonen lastiger wordt. Geef het kindje wat in de handen of iets om naar te kijken, zoals een (muziek)mobiel of een spiegeltje onder het plankje bij het aankleedkussen.
• Benoem alles wat u doet en geef ook aan wat u wilt van het kind: 'doe je beentjes maar omhoog; billen omhoog, arm door de mouw' enz. Na een paar weken kan een kindje al wat meehelpen. Het herkent wat er gaat gebeuren.   
• Stimuleer een wat ouder kind om zoveel mogelijk mee te helpen of zelf te doen tijdens het aan- of uitkleden. Leer peuters om zelfstandig hun jas aan te trekken. Een leuke methode is om de jas op de grond te leggen. Uw kind kan de beide armen in de mouwen steken en de jas over het hoofd zwaaien. Zie de video:

Meer informatie  

• Lees ook onze tips voor het verschonen van een luier en tips voor het in bed leggen van een baby. 
• Heeft u reuma? Op reuma.nl vindt u specifieke informatie voor de verzorging van uw kind.
• Engelse gids van Spinal Outreach Team (SPOT) met tips voor baby en kinderverzorging voor ouders met een dwarslaesie. 
• Via het internet en YouTube kunt u filmpjes vinden voor het verschonen en verzorgen van kind(eren) als u in een rolstoel zit, fysiek of visueel beperkt bent.