Tips bij schoffelen en harken
Op deze pagina vindt u tips, hulpmiddelen, video's en alternatieven voor schoffelen en harken bij pijn, verminderde kracht, als u (tijdelijk) maar één hand kunt gebruiken of als u in een rolstoel in de tuin werkt.
Laatst bijgewerkt op: 19-10-2026
Voorbereiding
De Vilans Hulpmiddelenwijzer
- Zorg dat uw rug recht blijft tijdens het harken of schoffelen. Buig niet te veel en draai niet vanuit de romp.
- Als u lang bezig bent, wissel regelmatig van hand om overbelasting aan één kant te voorkomen.
- Buig door uw knieën en gebruik de kracht van uw benen om te duwen en te trekken, niet alleen vanuit uw armen en rug.
- Neem pauzes om te rusten en uw spieren te ontspannen.
- Als u het werk in kleinere stukken of onderdelen verdeelt, heeft u uw doel scherp. Het voorkomt dat u uitgeput raakt door nog even 'dit en dat' te willen doen.
Materialen
- Zorg dat het tuingereedschap past bij uw lengte. Een te lange of te korte steel kan zorgen voor onnodige spanning in uw rug of armen.
- Houd het tuingereedschap scherp, dat voorkomt dat u onnodig kracht moeten zetten.
- Zoek naar licht tuingereedschap. Gereedschap voor kinderen kan ook prettig zijn om te gebruiken.
- U kunt ook schoffelen met een hak. U trekt de hak naar u toe en snijdt daarmee het onkruid af. Wanneer u uw armen beter kunt buigen dan strekken, is dit zeker het proberen waard.
- Bekijk een video over tuingereedschap met een verlengde steel.
Schoffelen en harken
De Vilans Hulpmiddelenwijzer
Met minder kracht
- Gebruik verdikkingen of (tuin)handschoenen met een antisliplaag om het tuingereedschap beter vast te kunnen houden.
- Als u polsklachten heeft of de pols minder goed kunt buigen gebruikt u een dwarsgreep (D-greep of verticuteergreep) of T-(hand)greep. U kunt meer kracht zetten op de steel. Als u de greep iets lager op de steel zet, worden uw schouders ook ontzien.
- Hebt u geen of te weinig kracht om de greep vast te houden en de bewegingen te maken? Zet dan uw hand om de steel of de T-(hand)greepvast met klittenband.
- Loop mee met de beweging en werk dicht bij uw lichaam. Dit kost minder kracht. U haalt dan de kracht uit uw benen en niet uit uw armen en romp.
Met één hand
- Draag lange mouwen en stop de steel in de mouw. De steel kan minder heen en weer bewegen, u kunt beter sturen. Met uw sterke hand pakt u vervolgens de steel en door gebruik van uw benen en uw arm beweegt u de schoffel of hark heen en weer.
- Om tuingereedschap met één hand te gebruiken, kunt u een extra greep met onderarmondersteuning gebruiken. Deze armfixeerder geeft veel meer controle over het gereedschap.
- U kunt het tuingereedschap ook aan een elleboogkruk vastmaken, in plaats van de eigen steel.
Vanuit de rolstoel
Zoek naar een handige lengte van de stok. Een kortere steel lijkt logisch vanuit zittende positie, maar is niet altijd handiger. Met een ‘gewone’ lange steel kunt u misschien eenvoudiger de beweging maken en sturen. Zie ook onderstaande video van af minuut 4.50:
Illinois Public Media
- Een uitschuifbare steel kan handig zijn om de verschillende lengtes uit te proberen en om het gereedschap mee te nemen.
- Zorg voor eenvoudig te bereiken tuinborders, die niet te groot zijn.
- Heeft u een slechte rompbalans? U kunt meer kracht uitoefenen door uzelf met een sjaal of (klitten)band op borsthoogte aan de rugleuning van de rolstoel vast te zetten.
Alternatieven
Schoffelen en harken is bedoeld om het onkruid weg te halen. U kunt voorkomen dat er onkruid gaat groeien in uw tuin. Denk hierbij aan:
- Mulchen. Dit is het bedekken van de grond rondom de planten met bijvoorbeeld boomschors, snoeiafval of bladeren.
- Of bedek de grond met bodembedekkerplanten zoals de klein maagdenpalm.
- U kunt uw plantjes ook verbouwen in de openingen van een anti-worteldoek.
Meer informatie
- Bekijk de verschillende tips en hulpmiddelen voor tuinieren op de Hulpmiddelenwijzer.
- Hieronder ziet u een video over hoe u met een grijphulpmiddel (Active hands) tuiniert:
GreatWaldo
Bron
Deze pagina is gemaakt in samenwerking met de ergotherapeuten van ErgHandig.