Deel deze pagina via:

Tips bij het bedienen van fornuis en afzuigkap

Heeft u moeite met het bedienen van uw fornuis of afzuigkap? Bijvoorbeeld omdat u minder kracht of geheugenproblemen heeft? Met een goede voorbereiding, handige materialen en praktische tips kunt u vaak zelfstandig blijven koken. Op deze pagina leest u hoe u het fornuis en de afzuigkap veiliger en makkelijker gebruikt.

Inhoud

    Inhoud

    Laatst bijgewerkt op: 05-08-2026

    Voorbereiding

    • Blijf altijd dichtbij het fornuis als u aan het koken bent. 
    • Werk zittend als lang staan niet lukt. Gebruik bijvoorbeeld een sta-stoel, zadelkruk of trippelstoel 
    • Doe één ding tegelijk. Zet eerst alle benodigde spullen binnen handbereik klaar voordat u daadwerkelijk het fornuis en afzuigkap gaat bedienen. 
    • Kook veilig. Let op voor brandgevaar. Hang rookmelders op en zorg voor een blusdeken in de keuken. Wilt u duidelijke uitleg over hoe u een brand voorkomt? Bekijk de website van Brandweer Steffie voor uitleg in makkelijke taal.
    Een afbeelding van de website van brandweer.steffie.nl, een blusdeken, rookmelder en een blusapparaat voor thuis.
    Veiligheid in de keuken

    Materialen 

    • Een inductiekookplaat is vaak makkelijk en veilig in gebruik. Daarnaast is inductie een duurzamere keuze dan koken op gas. 
    • Kies knoppen die voor u eenvoudig te bedienen zijn. Zoals draaiknoppen of juist tiptoetsen. 
    • De meeste gasfornuizen hebben een elektrische ontsteking. U heeft geen lucifer of aansteker meer nodig. 
    • Bij een kookplaat met timer gaat deze na een bepaalde tijd vanzelf uit. U kunt natuurlijk ook zelf een timer zetten.
    • Een gekoppelde kookplaat en afzuigkap kunnen handig zijn. De afzuigkap gaat dan automatische aan wanneer u begint met koken. Of u kunt de afzuigkap bedienen via de kookplaat.

    Bedienen 

    Bij een verminderde handfunctie

    • Maak gebruik van uw handpalmen in plaats van uw vingers. Of gebruik de 'grove greep'. Di is een manier van vasthouden waarbij de hele hand wordt gebruikt in plaats van de vingers.
    • Bij tiptoetsen kunt u een styluspen gebruiken. Dit is een hulpmiddel om toetsen mee te bedienen. 

    Bij een beperkt denkvermogen

    • Markeer de knoppen met stickers, gekleurde tape, cijfers of kikkeroogjes (reliëfstickers).
    • Maak een overzicht op een A4tje en hang dit dicht bij het fornuis. Eventueel met een foto van het bedieningspaneel met daarnaast teksten die u helpen om de juiste pit of knop te vinden.  

    Alternatieven  

    • Gebruik een magnetron of oven die u makkelijk kunt bedienen.
    • Kook uw maaltijd samen met iemand anders. 
    • Bestel uw maaltijden via een maaltijdservice aan huis. 
    • Bezoek de website van uw gemeente voor adressen en organisaties rondom eten. Een voorbeeld is de website van Utrecht: Maaltijden thuis of samen eten | gemeente Utrecht

    Meer informatie

    Let altijd op uw veiligheid! 

    Of de informatie op deze pagina voor u een oplossing is, hangt af van uw persoonlijke situatie en mogelijkheden. 

    Raadpleeg een zorgprofessional als u advies of hulp wilt. Een ergotherapeut helpt u bij het vinden van passende oplossingen. Ook krijgt u advies om dagelijkse activiteiten zelfstandig te blijven doen. Zoek via de website van Ergotherapie Nederland een ergotherapeut bij u in de buurt.

    Bron

    Deze pagina is gemaakt in samenwerking met ergotherapeuten.

    Gerelateerde hulpmiddelen

    Pannenhouder

    Een pannenhouder helpt wanneer u eenhandig bent of te weinig kracht in de handen heeft om de pan stevig vast te houden bij het roeren tijdens het koken. Er zijn ook gele silliconen opstaande randen te koop om ook nog de plaats van de pan beter te zien.
    Lees meer

    Ovenruitbeschermer

    Ovenruitbeschermers isoleren de buitenkant van de ovendeur en schermen de ruit van de oven af, zodat u of uw kind zich niet brandt als de oven aanstaat.
    Lees meer

    Kookboek

    Kookboeken die speciaal voor mensen met beperkingen en aandoeningen zijn geschreven. Braille kookboeken, kookboeken met grote letters of kookboeken met eenvoudige woorden en helder beschreven stappen voor het koken zelf.
    Lees meer

    Overkookbeveiliger

    Overkookbeveiligers of melkwachten voorkomen overkoken en droogkoken van pannen. Wanneer u blind of doofblind bent kan het lastig om te weten wanneer een vloeistof kookt. Een melkwacht zorgt ervoor dat u dit hoort en voelt.
    Lees meer

    Stoomkoker voor magnetron

    Met een stoomkoker voor de magnetron bent u snel klaar met koken. U hoeft geen zware pan meer te tillen of af te gieten. Ook is het veiliger. U brand zich niet aan de kookplaat en u kunt deze niet vergeten uit te zetten. 
    Lees meer

    Rijstkoker voor magnetron

    Met een rijstkoker voor de magnetron bent u snel klaar met koken. Het materiaal is licht en u hoeft de rijst niet af te gieten. De rijst brandt niet aan, u brandt uzelf niet aan de kookplaat en het gas vergeten is ook verleden tijd.
    Lees meer

    Kookmandje

    Kookmandjes of kookinzetten lijken op frituurmandjes en zijn handig om aardappelen en groenten in te koken. Zodra het eten gaar is, tilt u het mandje eenvoudig uit de pan. U hoeft de pan niet te tillen of af te gieten.
    Lees meer

    Sprekende weegschaal

    Een sprekende weegschaal spreekt het gewicht uit als u dit zelf lastig kunt lezen. Bij een personenweegschaal met spraakfunctie hoeft u niet te bukken.
    Lees meer

    Strijkkruk

    Een strijkkruk kunt u gebruiken als u moeite heeft om lang stil te staan. U kunt met een strijkkruk (half) zittend strijken. De kruk is ook te gebruiken bij andere klussen zoals koken.
    Lees meer

    Hoog-laag keuken

    Met verstelbare keukens kunt u de werkhoogte afstemmen op de hoogte waarop u gemakkelijk en veilig kunt werken. Bijvoorbeeld vanuit een rolstoel of een trippelstoel.
    Lees meer

    Kookplaatbeveiliging

    Kookplaatbeveiligingen voorkomen dat het gas blijft aanstaan als het vuur uitgaat. Bij elektrische kookplaten zorgt een kookduurbegrenzer er voor dat kookplaten na een bepaalde tijd automatisch uitgaan.
    Lees meer

    Fornuisrek

    Fornuisrekken of fornuisbeschermers voorkomen dat een pan van het fornuis glijdt of dat u of uw kind de pan er per ongeluk vanaf stoot. Een fornuisrek beschermt ook tegen direct verbrandingsgevaar.
    Lees meer

    Fornuisknopbeschermer

    Fornuisknopbeschermers of knopbedekkingen voorkomen dat u of uw kind de knop per ongeluk omdraait en daarmee bijvoorbeeld het gas aanzet wat gevaar kan opleveren.
    Lees meer

    Voorraaddoos, éénhandig

    Als u minder kracht of pijn heeft in één van uw handen kunt u het deksel van deze voorraaddoos met één hand openen.
    Lees meer

    Eierkoker voor magnetron

    Eierkokers voor de magnetron zijn handig als u minder kracht heeft. Het tillen van een pan met (kokend) water en afgieten is niet meer nodig. Het voorkomt ook droogkoken van de pan bij vergeetachtigheid.
    Lees meer

    Kookmatje, inductie

    Een kookmatje voor inductie is een hittebestendig mat dat u tussen de pan en uw inductiekookplaat legt tijdens het koken. Het voorkomt dat de pan verschuift tijdens het roeren. Handig als u minder kracht of pijn heeft of maar één hand kunt gebruiken.
    Lees meer

    Gerelateerde 'Handig om te doen's

    Langer thuis wonen. Vragen van mensen met milde dementie.

    De Vilans Hulpmiddelenwijzer beantwoordt vragen van mensen met milde dementie die langer zelfstandig thuis willen blijven wonen. Hoe voorkom ik dat ik mijn medicatie vergeet? Hoe kook ik gezond? Wat als ik moet verhuizen? Hoe blijf ik mobiel?
    Lees meer

    Tips bij thee zetten

    Als u problemen met denken (cognitie) heeft, kunnen de diverse handelingen bij theezetten lastig zijn. Ook bij lichamelijke beperkingen kan het tillen van een waterkoker moeilijk zijn. Met een goede voorbereiding en tips zet u zelf thee.
    Lees meer

    Tips bij afgieten, tillen en roeren in een pan

    Koken met een beperkte handfunctie of minder kracht kan lastig zijn en veel energie kosten. Soms kan een andere aanpak handig zijn. Een stappenplan, tips en hulpmiddelen bij afgieten, het tillen en roeren in een pan.
    Lees meer

    Tips bij koken

    Gebruikt u een rollator? Is omgaan met te veel aan prikkels lastig? Koken kost u minder energie als u de rollator goed inzet, het koken in stappen opdeelt, de tijd neemt en met goed 'gereedschap' werkt op de juiste werkhoogte. 
    Lees meer

    Tips bij het breken, splitsen en schillen van een ei

    Is een ei breken, splitsen of pellen lastig omdat uw hand trilt of heeft u moeite met het maken van kleine bewegingen? Ook als u minder kracht kunt zetten of maar één hand kunt gebruiken geven wij tips om zelfstandig te koken met eieren.
    Lees meer

    Tips voor gebruik van een ovenschaal

    Het maken van een gerecht in een ovenschotel lukt u prima, maar u heeft moeite om de ovenschaal in en uit de oven te tillen. Een goede voorbereiding is het halve werk en u vindt tips hoe u de ovenschaal makkelijker uit de oven haalt.
    Lees meer

    Tips voor bedienen oven en magnetron

    Wilt u gebruikmaken van uw oven of magnetron, maar lukt dit niet door verminderde handfunctie? Of lukt het niet om de juiste stappen, in de juiste volgorde in uw hoofd te maken? Tips bij het gebruik van oven en magnetron als u minder kracht heeft of cognitieve (verstandelijke) problemen vanwege dementie, hersenletsel of een (licht) verstandelijke beperking.
    Lees meer
    Meer hulpmiddelen en 'Handig om te doen's bij:
    Koken

    Deel deze pagina via:

    Betrouwbare informatie over wat helpt bij dagelijkse activiteiten


    De Vilans Hulpmiddelenwijzer werkt samen met ergotherapeuten en andere experts om zo betrouwbare informatie en tips voor u te verzamelen.

    De Hulpmiddelenwijzer wordt gemaakt door Vilans, kennisorganisatie voor zorg en ondersteuning, met subsidie van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

    Over ons