Keuzehulp naar het toilet gaan

Praktische tip

Overweeg om zittend te plassen. Als het staand plassen u veel moeite kost, is zittend plassen veiliger. U loopt minder risico op vallen en op letsel. Ook leegt de blaas zich beter. 

Mogelijke hulpmiddelen

• Handgreep of beugel. Let op dat de muur geschikt is voor het plaatsen van beugels om u aan vast te houden. Er zijn ook exemplaren die u met een zuignap bevestigt. U hoeft dan niet te boren, maar u moet heel goed opletten en testen voor gebruik of de handgreep met zuignap goed vast zit. Wel kunt u deze meenemen voor gebruik buitenshuis. 
• Toiletbeugel. Als er een steunpunt aan de muur zit kunt u zich hieraan vasthouden om het evenwicht te bewaren. Als u slecht ziet, kunt u kiezen voor een toiletbeugel in een geheel andere kleur dan de muur en vloer. 
• Pakpaal. Een verticale paal die u tussen de vloer en het plafond klemt. De paal gebruikt u bij het opstaan, gaan zitten of draaien. De pakpaal kunt u vasthouden als u zit, maar ook als u staat. De pakpaal neemt weinig ruimte in maar het plafond moet er wel geschikt voor zijn. Te weten: een massief betonnen plafond of direct op een houten of metalen draagbalk in het plafond. Nooit op een verlaagd, zwevend of gipsplaten plafond.

Praktische tips

• Overweeg om zittend te plassen. Hierdoor is er minder risico op vallen en is het veiliger als het staan moeite kost. Ook leegt de blaas zich beter.
• Gebruik een toiletbril in een contrasterende kleur ten opzichte van de toiletpot, muur en vloer. 
• Verlicht de toiletpot. Extra verlichting in de toiletpot kan helpen bij beter richten, vooral in de nacht. 
• Richtsticker in de toiletpot of urinoir. Een sticker in de toiletpot (bijvoorbeeld een vliegje of stip) geeft een richtpunt, waardoor u makkelijker in de pot kunt richten.

Mogelijke hulpmiddelen 

• Urinaal (plasfles). Een kunststof fles waar u liggend, zittend of staand in kunt plassen. Plasflessen voor mannen hebben een lange hals. Plasflessen voor vrouwen hebben een vlakke ovalen hals. Een urinaal kan een oplossing zijn als lopen naar het toilet lastig is of 's nachts veel inspanning kost. Het nadeel van een urinaal is dat u deze, na gebruik in het toilet moet legen en schoonmaken.
• Toiletzitting met plasgoot. U bevestigt de toiletzitting met verlengde plasgoot aan de pot. U stelt hem in op de juiste hoogte en u richt in de goot bij het staand plassen. Wilt u op het toilet zitten, dan klapt u de plasgoot naar achteren. 
• Urinoir. Aan de muur bevestigde bak waar u in kunt plassen als u staat. U hoeft dan niet te gaan zitten en doordat het urinoir op een goede hoogte wordt gemonteerd zult u minder knoeien bij het plassen. 

Praktische tips

• Draag broeken of rokken met klittenband in plaats van knopen of ritsen. U kunt de knoop of rits (laten) vervangen door klittenband, drukkers of magneetsluitingen. 
• Draag een rok of broek met elastiek in de taille zodat u geen rits of knopen hoeft te gebruiken en geen riem nodig hebt.
• Bevestig een ring aan uw ritssluiting. De ring doet u door het gaatje van de wagen van de rits. U kunt uw vinger in de ring plaatsen. De rits is eenvoudiger vast te pakken, te openen en te sluiten.
• Ritssluiting met een verlengkoord aan de wagen van de rits. Dit is handig als u moeite heeft met het vastpakken van kleine dingen. 

Mogelijke hulpmiddelen

• Gebruik een broekriem zonder gesp als uw broek afzakt. 
• Knopenhaak. Een handvat met een kunststof of metalen lus. De lus haalt u door het knoopsgat en haakt u om de knoop. Zo kunt u de knoop door het knoopsgat trekken. Een knopenhaakje is handig als de beweeglijkheid van de vingers minder is.

Bij rolstoelgebruik

Gebruik aangepaste kleding. Zoals een broek met een klep voor of achter of met rits aan de zijkant(en). Een 'rolstoelmodel broek' heeft extra ruimte in het kruis voor incontinentiemateriaal, een extra lange gulp, een hoge rug en een aangepaste, langere broekspijp met eventueel een rits in de zijnaden (It fits, We care).

Praktische tips

• Draag een loszittende rok of broek zonder strakke tailleband of sluitingen. Dit maakt het gemakkelijker om de kleding zelfstandig aan en uit te doen. U kunt ook uw eigen kleding hiervoor (laten) aanpassen.
• Voor het plassen met een plastuit hoeft u de kleding niet te laten zakken. De broek en onderbroek schuift u opzij en u brengt de plastuit met één hand aan. De onderbroek kan de plastuit ondersteunen. 

Mogelijk hulpmiddel

Aankleedstok Een stok met handvat aan de ene kant en een haak of grijper waarmee u kleding kunt vastpakken en omlaag trekken en optrekken zonder te hoeven bukken. Ook een helping hand of een lange schoenlepel kan hiervoor gebruikt worden.

Praktische tips

• Draag bretels, in plaats van een riem. Bretels blijven beter zitten en hoeven niet opnieuw te worden vastgezet.  U kunt de broek aan de bretels omhoog trekken. Als u bretels niet prettig vindt is het ook mogelijk om de riem voor een deel uit de lussen te halen en dan de broek aan het losse stuk riem op te trekken.
•  Draag een loszittende broek of rok zonder strakke tailleband of sluitingen. Dit maakt het makkelijke om de kleding zelfstandig aan te trekken. U kunt ook uw eigen kleding hiervoor (laten) aanpassen.
• Leun tegen de muur voor extra stabiliteit tijdens het aankleden.

Een broek zittend aantrekken voorkomt vallen en is vaak minder vermoeiend:

Methode 1

• Schuif de broek bil voor bil over uw billen. 
• Rust volledig op uw linkerbil en til uw rechterbil op.
• Schuif vervolgens uw broek over uw rechterbil. Herhaal dit voor uw andere bil.

Methode 2

• Ga zoveel mogelijk naar achteren op de toiletbril zitten en trek de pijpen zoveel mogelijk op en duw de broek onder uw bovenbenen
• Haak uw duimen in de broekboord en verplaats uzelf in één keer met uw billen in de broek terwijl u de broek tegenhoudt op de toiletbril.

Mogelijke hulpmiddelen

• Trek antislip handschoenen aan voor een betere grip op uw kleding.
• Sliplift of een broek aantrekhulp. Hiermee kunt u de broek omhoog trekken zonder diep te moeten bukken of veel kracht te zetten. U spant het boord van de broek om het frame en trekt het frame omhoog aan de handvatten. Er is ook een versie met één handvat, speciaal voor eenhandig gebruik.
• Aankleedstok Een stok met handvat aan de ene kant en een haak of grijper waarmee u kleding kunt vastpakken en omlaag trekken en optrekken zonder te hoeven bukken.

Zoekt u liever steun bij gaan zitten en het opstaan van het toilet, of bent u niet zo groot dan kun u gebruik maken van steunpunten. U heeft dan nog wel voldoende kracht in de armen en handen nodig. Welke steunpunten het meest geschikt zijn, hangt af van uw voorkeur, kracht en bewegingsmogelijkheden.

Trekt u zich liever omhoog van het toilet?

• Handgreep of beugel aan de muur. De beugel wordt op schouderhoogte geplaatst zodat u zich er goed aan op kunt trekken als u wilt opstaan. U kunt het steunpunt aan de dichtstbijzijnde muur tegenover de toiletpot of naast de toiletpot bevestigen. Indien u slecht ziet, kunt u kiezen voor wandbeugels in een geheel andere kleur dan de muur.
• Pakpaal. Een verticale paal die u tussen de vloer en het plafond klemt. De paal gebruikt u bij het opstaan, gaan zitten of draaien. De pakpaal kunt u vasthouden als u zit, maar ook als u staat. De pakpaal neemt weinig ruimte in maar het plafond moet er wel geschikt voor zijn. Te weten: een massief betonnen plafond of direct op een houten of metalen draagbalk in het plafond. Nooit op een verlaagd, zwevend of gipsplaten plafond.

Drukt u zich liever omhoog van het toilet?

• Toiletbril met armleuningen. Deze toiletzitting met steunen heeft aan beide kanten een opklapbare armleuning. Deze toiletbril vervangt uw eigen toiletbril en wordt op de toiletpot vastgeschroefd. De armleuningen bieden steun zonder dat er iets aan de muur bevestigd moet te worden.
• Toiletframe met armleuningen. Een rek met armleuningen dat over het toilet geplaatst wordt. Het frame staat los. U kunt zich opdrukken op de armleuningen. Dit is een goede keuze als er geen mogelijkheid is om beugels aan de muur te bevestigen of als er alleen een tijdelijke oplossing nodig is. 
• Opklapbare steunpunt. Deze beugels worden aan de muur achter het toilet bevestigd. De bovenkant van de opklapbare beugel moet gelijk zijn met de hoogte van uw elleboog als u zit. De beugels mogen iets voor het toilet uitkomen, zo ondersteunen ze de natuurlijke opsta beweging (dolfijn manier): naar voren, neus naar de knieën en dan omhoog. Houdt rekening met eventueel in de muur verwerkte leidingen en holle muren waardoor een beugel misschien niet stevig genoeg op de juiste breedte geplaatst kan worden.

Praktische tips

• Als u groot bent en de lengte van uw onderbeen (van de knieholte tot de vloer in zit gemeten) meer dan 42 cm is, kan een standaard toiletpot laag aanvoelen. Dit maakt het lastiger om te gaan zitten of op te staan bij knieklachten, heupklachten, pijn in de rug of als u minder kracht in de benen heeft. 
• Bij een te hoog toilet kunt u problemen krijgen met het poepen. Gebruik een voetenbankje als dit veilig kan. 
• Zorg dat u de voeten goed onder de toiletpot kwijt kan. Of gebruik de schrede-stand; één voet voor en één voet achter. Deze ruime stap-stand zorgt voor meer balans en stabiliteit, ook bij het opstaan. Het is de tegenhanger van een 'parallelle stand' (voeten naast elkaar) of een 'spreidstand' (voeten zijwaarts uit elkaar).
• Houd bij de berekening van de juiste of gewenste hoogte van het toilet rekening met het schoeisel: met hakken of zonder. Wij raden u aan om advies in te winnen bij een ergotherapeut. 

Mogelijke hulpmiddelen

• Losse toiletverhoger. Een losse verhoging wordt op de toiletpot wordt geplaatst. De toiletverhoger wordt vaak tijdelijk gebruikt en is eenvoudig te plaatsen of te verwijderen. Een nadeel van de losse toiletverhoger is dat deze snel vies wordt en niet na iedere toiletgebruik schoongespoeld wordt omdat het spoelwater niet zo hoog komt.
• Verhoogd toilet. Een verhoogde toiletpot heeft een hogere zithoogte dan een standaard toilet. Verhoogde toiletpotten zijn te koop in diverse hoogtes. Kies een hoogte die bij uw onderbenenlengte past. Het is ook mogelijk om een zwevend toilet hoger aan de muur te bevestigen, maar hiervoor is wel een kleine verbouwing nodig. Kies voor een verhoogd toilet als uw beperkingen blijvend van aard zijn.
• Verlaagd toilet. Door een verlaagde toiletpot of een zwevend toilet lager te plaatsen komen kleine mensen ook met de voeten aan de grond als ze zitten. Ze kunnen dan eenvoudiger opstaan en ook beter poepen.
• Toiletframe. Bij een overzetframe met verstelbare poten kunt een schuin vlak maken door de achterste poten hoog in te stellen en de voorste poten wat lager. Zo gebruikt u de lichte helling om eenvoudiger op de staan. 

Wanneer u met steunpunten, een verhoogd of verlaagd toilet nog niet zelfstandig kunt opstaan van het toilet kunt u kiezen voor verstelbare toiletten of verstelbare toiletstoelen. Deze hulpmiddelen zijn vooral bedoeld wanneer er sprake is van ernstige bewegingsbeperkingen of wanneer zelfstandig toiletgebruik zonder deze toiletvoorzieningen niet meer mogelijk is.

Mogelijke hulpmiddelen

Toiletframe met sta-op ondersteuning. Een rek met een toiletbril en armleuningen dat rond het toilet vastgemaakt wordt aan de vloer. De toiletzitting kan elektrisch omhoog en naar voren gekanteld worden. Hierdoor wordt u ondersteund bij het opstaan en gaan zitten op het toilet. Er is minder beenkracht nodig. De werking is vergelijkbaar met een sta-op stoel.

Toiletstoel met sta-op ondersteuning. Deze toiletstoel is een stoel met toiletzitting en armleuningen. De toiletstoel staat los en wordt over de toiletpot geschoven. Deze toiletstoel komt langzaam omhoog en kantelt naar voren, waardoor u ondersteund wordt bij het opstaan en gaan zitten. Als er een toiletemmer onder de toiletstoel wordt geschoven kan de toiletstoel ook los van het toilet gebruikt worden. Daardoor is het ook een oplossing als u de toiletruimte niet kunt bereiken. Omdat het hulpmiddel niet aan de muur of vloer bevestigd wordt is dit een goede keuze als er alleen een tijdelijke oplossing nodig is.

Verrijdbare douche-toiletstoel met sta-op ondersteuning. De verrijdbare toiletstoel heeft een toiletzitting en armleuningen en wielen. Er zijn toiletstoelen met grote achterwielen met hoepels waarmee u zelf kunt rijden of met 4 kleine wielen waarmee u gereden wordt. De verrijdbare toiletstoel wordt over de toiletpot gereden. Deze toiletstoel komt langzaam omhoog en kantelt naar voren, waardoor u ondersteund wordt bij het opstaan en gaan zitten. Als er een toiletemmer onder de toiletstoel wordt geschoven kan de toiletstoel ook los van het toilet gebruikt worden. Daardoor is het ook een oplossing als u de toiletruimte niet kunt bereiken. Omdat het hulpmiddel niet aan de muur of vloer bevestigd wordt is dit een goede keuze als er alleen een tijdelijke oplossing nodig is.

In hoogte verstelbaar toiletpot. Deze toiletpot is elektrisch in hoogte verstelbaar, maar kantelt niet naar voren. De toiletpot wordt aan een achterwand gemonteerd wordt. Sommige in hoogte verstelbare toiletten hebben standaard armleuningen. U kunt het toilet ook combineren met handgrepen aan de muur. Dit is een oplossing als u niet zo groot bent en een verhoogd toilet te hoog is om goed te kunnen poepen, maar een normaal toilet te laag is om goed te kunnen opstaan. 

Praktische tips

Als u nog een kort moment kunt staan zijn er drie mogelijkheden om de transfer van (rol)stoel naar toilet te maken:

• U plaatst uw (rol)stoel recht voor het toilet als deze beugels heeft die voor het toilet uitsteken. U kunt dan overpakken en gaan zitten. 
• U plaatst uw (rol)stoel haaks naast het toilet. U kunt dan eventueel met een draaischijf onder uw voeten op het toilet gaan zitten.
• U plaatst uw (rol)stoel 45 graden naast het toilet en schuift over naar het toilet. 

Als u wilt plassen zonder een transfer te maken kunt u gebruik maken van een (vrouwen)urinaal of een toiletbril met ingebouwde verlengde plasgoot. 

Mogelijke hulpmiddelen

• Transfer of glijplank. Hiermee kunt u zittend overschuiven van (rol)stoel naar het toilet. U hoeft niet op te staan of kracht te zetten. De plank vormt een stevige brug en u kunt zich met steun en kracht uit uw armen verplaatsen. Ligt de plank horizontaal tussen toilet en zitting? Dan kunt u eenvoudig beide kanten op. Met kleding glijdt het makkelijker dan zonder kleding. 
• Transferplank met 'toilet' gat. Deze plank is speciaal gemaakt voor zijdelingse transfers van (rol)stoel naar toilet of toiletstoel en weer terug. In het gat, de uitsparing, past het rolstoelwiel waardoor de plank steviger ligt. Antislip aan de onderzijde zorgt ervoor dat de transferplank niet wegglijdt. U kunt tijdens het plassen of poepen op de plank blijven zitten. Dit maakt de kas op een val kleiner en de transfer zelf kost u minder energie. 

Lukt het u niet meer om de transfer via overschuiven te maken? Dan kunnen extra steunen, beugels of pakpalen u hierbij ondersteunen. Is ook dat niet meer mogelijk? Dan zijn er til- en transferhulpmiddelen om zelfstandig van uw (rol)stoel naar het toilet te komen.

• Elektrisch verrijdbare transferhulpmiddel met toiletzitting. Met de Struzzo kunt u elektrische vanuit zit zelfstandig tot staan komen en door uw woning rijden. U schuift vanuit de (rol)stoel op uw billen naar voren om uzelf op de 'lepel' van het transferhulpmiddel te schuiven. De 'lepel' kunt u elektrisch kantelen, zo komt u tot stand. Als u staat, klemmen uw knieën tegen een kniesteun en de 'lepel' ondersteunt uw rug. De bediening gaat via een joystick of afstandsbediening en u kunt aan de 'lepel' een toiletbril bevestigen. 
• Passieve plafondlift met tilbeugel voor zelfstandig gebruik. De tilbeugel is een scharnierend systeem dat automatisch het bovenlichaam omsluit door de druk van het eigen gewicht op de beensteunen. Met de afstandsbediening brengt u de tilbeugel voor u, u legt uw benen in de steunen en plaatst de armsteunen onder uw oksels. Door middel van bedieningsknoppen kunt u zichzelf omhoogtillen en verplaatsen naar uw rolstoel, stoel, bed of toilet.

Praktische tips

• Ga staan als u plast. Als u een vrouw bent, kunt u een plastuit gebruiken.
• U kunt een (speciaal) kussen op de toiletbril plaatsen.

Mogelijke hulpmiddelen

• Zachte toiletbril. Een toiletzitting met een zachte vulling vermindert de druk op de billen en vergroot het comfort. Dit kan pijn bij het zitten verminderen. 
• AD-toiletbril (antidecubitus). Deze speciale toiletzitting is ontworpen om decubitus, wonden door langdurige druk op de huid, te voorkomen. De bril is geschikt als u een verhoogd risico op huidbeschadiging heeft of als u langdurig op het toilet moet zitten. 

Praktische tips

• Zorg voor een stevige, stabiele zithouding met de beide voeten op de vloer of op een voetenbankje. Zorg voor uw veiligheid, over kleine obstakels zoals een voetenbankje kunt u struikelen en vallen.
• Zorg er voor dat de vloer niet glad is en leg geen losse matjes voor het toilet. Als de vloer glad is kunt u er een antislip laag over aanbrengen.
• Zorg dat de houder van het toiletpapier binnen handbereik hangt om ver reiken te voorkomen. Gebruik eventueel een losse, staande toiletrolhouder.

Mogelijke hulpmiddelen

• Rugsteun bij toilet. Een rugsteun kan helpen om rechtop te blijven zitten, vooral wanneer de rompbalans beperkt is. Sommige rugleuningen hebben ook rompsteuntjes.
• Toiletbeugels. Beugels of handgrepen aan de zijkant of voorzijde bieden ondersteuning bij het gaan zitten en opstaan, maar ook tijdens het zitten zelf. Ze geven extra houvast en stabiliteit.
• Toiletbril met armleuningen. Een toiletbril met aan beide zijde opklapbare armleuningen of armsteunen. U kunt zich hieraan vasthouden bij het gaan zitten en opstaan, maar ook tijdens het zitten zelf. Er hoeft niets aan de muur bevestigd te worden. Dat maakt de toiletbril met armleuningen geschikt als tijdelijk oplossing.
• Toiletstoel. Een stoel met een toiletemmer onder de zitting. U kunt deze bijvoorbeeld naast het bed neerzetten als het toilet te ver weg is. Na gebruik leegt u de toiletemmer in het toilet en maakt u hem schoon. U kunt de toiletstoel, het frame zonder de emmer ook over het toilet plaatsen. Dan valt de plas en poep rechtstreeks in de toiletpot. U kunt zich aan de armleuningen vasthouden bij het gaan zitten en opstaan, maar ook tijdens het zitten zelf. Er hoeft niets aan de muur bevestigd te worden. Dat maakt een toiletstoel ook geschikt als tijdelijk oplossing.
• Verrijdbare douche-toiletstoel. Een verrijdbare stoel met een toiletemmer onder de zitting kunt u ook op andere plekken gebruiken. Na gebruik leegt u de toiletemmer en maakt u hem schoon. U kunt de douche-toiletstoel, het frame zonder de toiletemmer ook over het toilet rijden. Dan valt de plas en poep rechtstreeks in de toiletpot. Of de douche- toiletstoel over het toilet past hangt af van de hoogte van de toiletpot, en de hoogte van de onderkant van de zitting van de douchestoel. De beugels onder de toiletstoel waar de emmer in schuift kunnen in de weg zitten. Of maken de afstand tussen zitting en pot te groot waardoor bij het plassen ook een ‘guard’ nodig kan zijn. U kunt zich aan de armleuningen vasthouden bij het gaan zitten en opstaan, maar ook tijdens het zitten zelf. Er hoeft niets aan de muur bevestigd te worden. Dat maakt de douche-toiletstoel geschikt als tijdelijk oplossing. Een bijkomend voordeel is dat u met een douche-toiletstoel ook zittend kunt douchen.
• Toiletzitting extra breed. Deze extra grote zitting geeft extra ruimte en zitgemak. Dat is prettig voor mensen met een breder lichaam of voor wie zich onzeker voelt op een gewone toiletzitting. Het zorgt voor meer veiligheid en verkleint de kans om opzij te schuiven of te vallen.
• Verlaagd toilet. Door het toilet juist lager te plaatsen komen kleine mensen ook met de voeten aan de grond als ze zitten en kunnen daardoor soms makkelijk opstaan en ook beter poepen.
• Toiletverkleiner. Smalle mensen die door de opening van de toiletbril zakken kunnen een toiletzitting verkleiner gebruiken. Let wel op dat dan ook de diepte kleiner wordt. Voor mannen is dan soms het toilet niet diep genoeg om zittend te plassen. U kun de toiletverkleiner combineren met een rugleuning, extra zachte zitting en beugels.

Praktische tip

Staand plassen kan een eenvoudige manier zijn om de heupen minder te belasten. Vrouwen kunnen hiervoor een plastuit gebruiken.

Mogelijke hulpmiddelen

• Arthrodesezitting. Dit is een verhoogde toiletzitting met aan één zijde, een uitsparing aan de voorkant. Hierdoor hoeft u uw heup of knie minder te buigen. De arthrodesezitting is verkrijgbaar in een linker en rechter uitvoering.
• Toiletframe schuin instellen. Door de poten voor lager te zetten dan achter staat de toiletzitting schuin. U hoeft uw heupen minder ver te buigen.

Mogelijke hulpmiddelen

• Abductieklos. Een abductieklos of kniespreider wordt tussen de benen bevestigd over de toiletbril. De abductieklos zorgt dat uw benen niet tegen elkaar geklemd worden bij spasticiteit van de benen. Met geklemde benen is het moeilijk om te plassen. U gaat eerst op het toilet of bijvoorbeeld in een douche-toiletstoel zitten en daarna wordt de abductieklos tussen de benen en over de toiletbril geschoven.
• Toiletbril met ingebouwde lange plasgoot. Deze toiletbril heeft een verlengde plasgoot waardoor het mogelijk is om zittend vanuit de rolstoel te plassen. De toiletbril kan ook gebruikt worden als het richten moeilijk is bij het staand plassen. Als het toilet zittend gebruikt wordt, wordt de plasgoot tegen de achterwand geklapt. 

Praktische tips

• Zorg voor voldoende licht. Er is ook een verlichte toiletbril of verlichting voor in uw eigen toiletpot te koop.
• Een richtsticker in de pot of urinoir maakt het richten eenvoudiger.  

Mogelijk hulpmiddelen

• Spatbeschermer of urinegeleider. Een spatbeschermer voorkomt dat mannen of jongens over de toiletbril plassen als ze zittend plassen. De spatbeschermer wordt  over de toiletbril geschoven of met een plakstrip op de toiletpot gelijmd. De spatbeschermer is afneembaar, zodat anderen ook naar het toilet kunnen gaan of om het toilet schoon te maken. Sommige urinegeleiders hebben een flexibele montagebeugel, waardoor hij op de juiste plaats gezet kan worden. 
• Toiletbril met ingebouwde lange plasgoot. Deze toiletbril heeft een verlengde plasgoot waardoor het mogelijk is om zittend vanuit de rolstoel te plassen. De toiletbril kan ook gebruikt worden als het richten moeilijk is bij het staand plassen. Als het toilet zittend gebruikt wordt, wordt de plasgoot tegen de achterwand geklapt. 

Praktische tip

Hang de wc-rol op een goed bereikbare plek aan uw sterkste kant. Heeft u een eenzijdige verlamming of moeite met draaien? Kijk dan of u de wc-rol voor u kunt ophangen of gebruik een losse, staande toiletpapierhouder of een tissuedispenser op schoot.

Mogelijke hulpmiddelen

• Opklapbaar steunpunt met aangepaste toiletrolhouder. De opklapbare beugel plaatst u dicht bij het lichaam, u hoeft dan zo min mogelijk te draaien of reiken. Dit biedt ook stabiliteit tijdens het pakken van het papier.
• Toiletpapierdispenser. Een toiletpapierhouder met een opening waaruit u eenvoudig het toiletpapier pakt. Handig als het lastig is om meerdere vellen tegelijk vast te houden of als het lastig is om het papier goed af te scheuren. Deze houder helpt ook om papierverbruik te verminderen.
• Toiletrolhouder met rem. Deze papierbesparende houder zorgt ervoor dat de rol niet doordraait als u er aan trekt. Hierdoor is het makkelijker om een gecontroleerd stuk papier af te scheuren zonder veel kracht of bij problemen met de fijne motoriek.

Praktische tips

• Als u altijd met uw rechter of met uw linkerhand afveegt, kunt u de andere hand proberen.
• Probeer van houding te veranderen, veeg uzelf zittend af in plaats van staand. Of staand als zittend afvegen lastiger is. Andere houdingen: van voren of van opzij zittend op één bil. De kortste afstand tussen hand en anus bereikt u door voorop de toiletbril te zitten en tegen de achtermuur te leunen en dan via de zijkant af te vegen.
• Let ook op een juiste zithouding: een stabiele en ontspannen houding helpt bij het zelfstandig uitvoeren van deze handeling.
• Combineer hulpmiddelen indien nodig, zoals een toiletpapiertang én vochtige doekjes voor extra comfort.

Mogelijke hulpmiddelen

• Toiletpapiertang (toilethulp of hygiënehulp). Een verlengstuk waarmee u toiletpapier of een vochtig doekje kunt vasthouden. Dit hulpmiddel verlengt uw bereik en maakt zelfstandig vegen mogelijk zonder te hoeven draaien of bukken.
• Spuitfles of draagbaar bidet. Een kunststof fles met spuitmond waarmee u zich van onder met water kunt schoonspoelen. Ideaal voor onderweg. Deze kunt u ook zelf maken.
• Douchekop met waterreservoir. Een bak die gevuld kan worden met (warm) water en een slang met douchekop. Met de douchekop kunt u uzelf zittend op het toilet reinigen.
• Losse handdouche naast het toilet. Een douchekop die naast het toilet hangt. U gebruikt deze om uzelf schoon te maken na het toiletgebruik. Aansluiten op de waterleiding is nodig. Als u naast de douche een toilet heeft staan, kunt u de slang van uw douchekop verlengen.
• Toiletzitting met sproeifunctie. Een toiletbril met ingebouwde onderdouche om uzelf te reinigen na het toiletgebruik. U hoeft niet te vegen. Vaak heeft de toiletbril ook nog een föhn waarmee uw onderlichaam droog geblazen wordt. De toiletbril wordt bediend met een knop of afstandsbediening. Aansluiting op water en elektriciteit is nodig.
• Toilet met onderdouche (bidetfunctie). Een toilet met ingebouwde sproeier en vaak ook droogfunctie. Dit is een luxe, volledig geautomatiseerde oplossing.
• Toiletpot met opening aan de voorkant. Deze speciale toiletpot geeft u meer ruimte om de billen af te vegen. Ook de toiletbril moet dan van voren open zijn.

Praktische tip

Als u niet bij de spoelknop komt kunt u een helpinghand of stok gebruiken.

Mogelijke hulpmiddelen

• Spoeling met sensor. Het toilet spoelt automatisch door zodra u opstaat of na een ingestelde tijd. U hoeft uw handen niet te gebruiken.
• Afstandsbediening. Een draadloze knop of afstandsbediening kan op een gewenste plek worden geplaatst (bijvoorbeeld op een tafeltje of aan de muur) zodat u op een comfortabele manier kunt doorspoelen. Bij een douchetoilet bedient u persoonlijk ingestelde functies met een afstandsbediening.
• Voetpedaal. U bedient het doorspoelen met uw voet. Dit is vaak een maatwerkoplossing.

Praktische tips

• Maandverband. Maandverband is er in verschillende soorten, groottes en diktes. Heeft u minder gevoel? Kies dan liefst voor een dunner soort maandverband zonder ‘vleugels’ om eventuele drukplekken te voorkomen. Het dunne folie van de plakstrip kunt u met uw lippen of tanden verwijderen wanneer dit niet lukt met uw hand(en). 
• Tampons. Voor het inbrengen van een tampon kunt u een inbrenghuls gebruiken. Deze zijn verkrijgbaar in verschillende soorten. Er zijn ook tampons met inbrenghuls te koop. Het verwijderen van de tampon gaat makkelijker wanneer u een vinger in het touwtje kan haken. Kies dus voor een merk met lusje in plaats van een enkel touwtje. 
• Menstruatieondergoed. Een uitwasbare menstruatieslip wordt gedragen en aangetrokken als een gewone onderbroek. De menstruatieonderbroek is er in verschillende materialen en kan vaak 12 uur achtereen worden gedragen. 
• Menstruatiecup. Een menstruatiecup is in te brengen met één hand met goede handfunctie. U vouwt de cup voordat u hem inbrengt in de vagina. Doe de cupkiezer om te kijken welke methode van vouwen en welke cup het beste bij u past. U kunt de cup zo'n 12 uur dragen, daarna leegt u hem. Schoonmaken kan onder een kraan, met een flesje water of als er geen water bij de hand is, eventueel met een wc-papiertje. U kunt hem meteen weer gebruiken. Een menstruatiecup met een ruim lusje is eenvoudiger te verwijderen dan een menstruatiecup zonder lusje of met een klein lusje.
  
  
  

Praktische tips

• Een kraan gaat altijd rechtsom dicht (met de klok mee) en linksom open. De letters: DROL is hierbij een handig ezelsbruggetje. Dicht Rechtsom Open Linksom. 
• Beweegt de knop of hendel van de kraan stroef? Controleer of de kraan goed kalkvrij is en smeer eventueel de 'o-ring' van de uitloop in met een beetje kranenvet. 
• Zorg dat het water NIET gelijk op uw huid komt bij het aanzetten van de kraan. Dit is van belang wanneer u geen of slecht gevoel voor temperatuur heeft. Bijvoorbeeld bij een dwarslaesie. Met een thermostatische kraan is het water nooit te heet.  

Mogelijke hulpmiddelen

• Kraan met een lange hendel. Een eenhendelmengkraan heeft een verlengde hendel die makkelijk met de hand, onderarm of elleboog te bedienen is. Dit is vooral handig bij beperkte hand, elleboog of schouderfunctie of wanneer u liever geen kracht zet met de vingers.
• Kraan met sensor. De kraan gaat automatisch aan als u uw handen eronder houdt. Dit is hygiënisch, vergt geen handbeweging en vermindert het risico op morsen of vallen door draaien en reiken.
• Kraan met voetbediening. De kraan open en sluiten met een voetpedaal is handig als u geen of weinig controle hebt over uw armen of als u graag contactloos werkt.

Bij rolstoelgebruik

• Onderrijdbare verlaagde rolstoelwastafel. Deze wastafel is minder hoog dan een standaard wastafel en dieper zodat u er beter zittend gebruik van  kunt maken. 
• In hoogte verstelbare (rolstoel)wastafel. Deze kan zowel zittend als staand gebruikt worden. Hiervoor moeten de leidingen en afvoer flexibel zijn.  

Als u geen gevoel meer heeft in uw benen is het belangrijk dat de leidingen goed geïsoleerd zijn of afgeschermd met een beschermbeugel. Een rompuitsparing voorkomt dat de wastafel overstroomt als de kraan per ongeluk aan blijft staan of als de stop in de afvoer zit.

Praktische tips

• Een stuk handzeep is soms makkelijker in gebruik dan een zeeppompje.
• Gebruik een open pot met handzeep waar u uw vingers van de 'schone' hand in kunt dopen. Dit is de hand waarmee u uzelf niet heeft afgeveegd.
• Gebruik desinfectiegel als alternatief.

Zeeppompje gebruiken bij een verminderde handfunctie.

• Stap 1: Doe zeep uit een zeeppompje op één handrug.
• Stap 2: Wrijf de zeep uit met de andere handrug.
• Stap 3: Wrijf daarna uw handpalm over de andere ingezeepte handrug.
• Stap 4: Draai dit om voor de andere hand.
• Stap 5: Gebruik een duim of andere (stugge) vinger om tussen de vingers wassen.
• Stap 6: Spoel af onder de kraan.

Mogelijke hulpmiddelen

• Zeepdispenser. Met drukken, duwen of trekken aan een hendel of knop krijgt u zeep in uw hand.
• Zeeppompje met sensor. Geeft automatisch een juiste hoeveelheid zeep als u uw hand eronder houdt. Dit is hygiënisch en knijpen of duwen is niet nodig. 

Praktische tips

• Zorg dat de handdoek binnen handbereik hangt of laat uw handen aan de lucht drogen.
• Leg eventueel een droog washandje of droge handdoek op uw bovenbenen en beweeg hier met uw handen overheen.

  
Mogelijk hulpmiddel

• Automatische handendroger. Blaast warme lucht op de handen zodra u ze eronder houdt. Dit vereist geen handgreep of knijpbeweging en is volledig contactloos.