Eetapparaat, mechanisch
Een eethulp of mechanisch eetapparaat ondersteunt u bij het eten als u te weinig kracht heeft om uw arm op te tillen of omhoog te houden. Heeft u meer hulp nodig? Dan zijn er elektrische eetapparaten of eetrobots. Dit zijn eethulpen voor mensen met heel weinig tot geen spierkracht of als er sprake is van onwillekeurige spiersamentrekkingen.
Laatst bijgewerkt op: 30-01-2026
Waarvoor dient een mechanisch eetapparaat?
Eethulpmiddelen als een mechanisch eetapparaat maken zelfstandig eten mogelijk. Ze maken ook de kans op knoeien kleiner. Iemand moet nog wel voor u het eten opscheppen en het bord klaarzetten. Maar u bepaalt daarna zelf hoe snel u eet en wat de volgende hap wordt.
Het mechanische eetapparaat is vooral geschikt voor personen met tremors (trillingen) in de arm/hand, ongecontroleerde bewegingen, coördinatieproblemen of bij krachtvermindering in de hand of arm.
Hoe werkt een mechanisch eetapparaat?
Bij een mechanisch eetapparaat voor mensen met nog wat kracht in de armen is er sprake van een 'stang' waaraan een lepel of vork is vastgemaakt. U bedient deze stang met uw hand en brengt de lepel en vork door de stang te bewegen naar de mond. Het eetapparaat wordt ingesteld op de kracht die u nog kunt zetten.
Eetapparaten werken met lepels of vorken. Het eten op het bord moet daarom gemakkelijk met een lepel opgeschept kunnen worden en mag niet te grote brokken bevatten. Sommige apparaten vangen schokken van spasmen op, zodat u zonder knoeien zelf kunt eten.
U kunt het beste contact opnemen met een ergotherapeut. Deze kan het eetapparaat goed instellen naar uw wensen. Als het met een bepaald eetapparaat niet lukt om zelfstandig te eten, wil dit nog niet zeggen dat dit met geen enkel eetapparaat lukt.
Probeer daarom meerdere eetapparaten uit als dat nodig is. Het is namelijk heel belangrijk om eethulpen thuis uit te testen, in de verschillende situaties waarin u het apparaat wilt gaan gebruiken en met het soort voedsel dat u vaak eet. Dit voorkomt teleurstelling.
Productoverzicht
Alternatieven
De volgende vragen helpen u bij de overweging of een mechanisch eetapparaat bij u past of dat dit beter een ander hulpmiddel zoals een elektrisch eetapparaat, een armondersteuning, robotarm of anti-trilhulpmiddel kan zijn. Een ergotherapeut kan u ondersteunen bij het maken van de keuze voor het best passende hulpmiddel, het uitproberen en een aanvraag indienen bij de zorgverzekeraar.
- Heeft u alleen lichte klachten maar wel hulp nodig om zelfstandig te eten? Dan zijn er hulpmiddelen als een verzwaarde polsband, orthese bij trillen of een tremorlepel. Misschien kan onze handig om te doen: tips bij eten met bestek, brood smeren en snijden u ook nog op ideeën brengen.
- Ervaart u niet alleen bij eten problemen? Dan kan een dynamische armondersteuning een oplossing zijn.
- Heeft u weinig of geen restfunctie in uw arm en hand? Dan kan een elektrisch eetapparaat of eetrobot u bij het eten ondersteunen
Bij het kiezen van een hulpmiddel is het belangrijk om rekening te houden met een toename van de beperking als dit past bij uw ziektebeeld, zodat u het hulpmiddel langer kunt gebruiken en niet nog een keer een aanvraagprocedure moet doorlopen. Denk dan bijvoorbeeld aan het alvast aanvragen van een elektrisch eetapparaat in plaats van een mechanisch eetapparaat als u een snelle achteruitgang verwacht. Bespreek dit met uw ergotherapeut.
Wordt het vergoed?
U krijgt het hulpmiddel (gedeeltelijk) vergoed omdat het onder de basisverzekering valt en opgenomen is in het reglement hulpmiddelen. U vindt dit reglement op de website van uw zorgverzekeraar. Neem voor aanschaf contact op met uw zorgverzekeraar.
Hoe te verkrijgen?
Hulpmiddelen vanuit de Zorgverzekeringswet
In de Zorgverzekeringswet (ZvW) staat beschreven welke hulpmiddelen voor vergoeding uit het basispakket in aanmerking komen. Bekijk het overzicht op de website van Zorginstituut Nederland.
De hulpmiddelen die vergoed worden vindt u in het Reglement Hulpmiddelen op de website van uw eigen verzekeraar. Let op! Dit Reglement Hulpmiddelen kan verschillen per zorgverzekeraar. In het reglement staan de voorwaarden zoals de hoogte van de vergoeding, de eigen bijdrage, vervanging, wijziging of reparatie van een hulpmiddel, gebruikstermijnen en de kwaliteitseisen.
Wie bepaalt of beoordeelt het?
- De zorgverzekeraar beoordeelt in het individuele geval of een verzekerde in aanmerking komt voor (redelijkerwijs is aangewezen op) het aangevraagde hulpmiddel. De zorgverzekeraar kan het hulpmiddel in eigendom van de verzekerde geven of uitlenen.
- De zorgverzekeraar kan voorwaarden stellen aan het vergoeden van hulpmiddelen. Bijvoorbeeld dat vooraf toestemming nodig is van de zorgverzekeraar. Of dat bij de aanvraag van een hulpmiddel een voorschrift of toelichting nodig is van een behandelend arts.
Afhankelijk van het soort zorgpolis kan een verzekerde:
- Zelf kiezen waar hij het hulpmiddel haalt.
- Kiezen uit leveranciers die een contract met de zorgverzekeraar hebben.
- Richtlijnen vinden over bijvoorbeeld vervanging, wijziging of reparatie van een hulpmiddel en gebruikstermijnen.
Informatie
- U heeft recht op onafhankelijke cliëntondersteuning. Uw gemeente is verantwoordelijk voor een goed en passend aanbod van onafhankelijke cliëntondersteuning die u kunt inschakelen. Cliëntondersteuning overzicht per gemeente| Regelhulp (Ministerie van VWS).
- Op de website van het Zorginstituut. Hoe werkt de Zorgverzekeringswet.
Komt u er niet uit? Bezoek dan het informatie- en adviespunt het Juiste loket|Regelhulp (Ministerie van VWS).
Vragen of opmerkingen
De Vilans Hulpmiddelenwijzer verkoopt geen hulpmiddelen. Kijk voor meer informatie op: Waar kan ik het hulpmiddel kopen?
Heeft u een vraag? Kijk bij de veelgestelde vragen (FAQ's). Staat uw antwoord daar niet bij, dan kunt u ook contactEetapparaat, mechanisch met ons opnemen.
Wilt u blijvend betrokken zijn bij de Hulpmiddelenwijzer? Geeft u dan op voor ons Hulpmiddelenwijzer-panel. Uw mening doet ertoe!