Fruit schoonmaken en schillen is een dagelijkse activiteit die lastig kan zijn als u bijvoorbeeld een verminderde handfunctie of tremoren heeft of als u (tijdelijk) eenhandig moet werken. Op deze pagina vindt u per fruitsoort verschillende methoden, technieken en tips om het fruit klaar te maken.
Kies een geschikte plek en maak ruimte voor het schillen en schoonmaken. Dit kan het aanrecht zijn, maar u kunt het ook zittend aan de tafel doen.
Verzamel alle benodigdheden voordat u daadwerkelijk begint: fruit, mes(sen) en snijplank.
Kies een geschikt moment op de dag om fruit te snijden. Bij Parkinson is dit bijvoorbeeld een moment dat de medicatie goed werkt (on-fase).
Kies bij het kopen van het fruit de soorten en maten die u kunt hanteren.
Materialen
Een grote snijplank is zwaarder om te tillen, maar geeft u meer ruimte om op te snijden. Kies een snijplank waarmee u lekker werkt, er zijn vele soorten en maten te koop. Er zijn ook aangepaste snijplanken voor eenhandig gebruik.
Kies een mes dat goed snijdt en past bij het soort fruit dat u gaat snijden.
Voor een ananas is dat een groot en scherp mes. Er zijn ook diverse soorten ananassnijders te koop.
Voor een meloen is een middelgroot, scherp mes nodig. Heeft u eenmaal de twee helften dan kunt u met een meloenlepel bolletjes scheppen.
Voor een kiwi heeft u een gekarteld mesje nodig.
Op een klein oppervlakte zoals bij een aardbei is een mes lastig. U kunt het hele kopje eraf snijden of met een ontkroner werken.
Bij een appel kunt u beginnen met een appelboor om het klokhuis te verwijderen.
Kies een mes dat u goed kunt vasthouden, bijvoorbeeld met een verdikt handvat of een aangepast mes. Een hoekmes gebruikt u in een hoek van 90 graden. Uw hand staat bij het snijden in een meer natuurlijke houding.
Van links naar rechts: een ananassnijder, een meloenlepel, een appelboor en een aardbeiontkroner
Wees voorzichtig met messen. Snijd zo mogelijk altijd van u af en voorkom dat u uw vingers in de snijrichting van het mes houdt. Zet zo min mogelijk kracht, laat het mes het werk doen.
Stap 1: Leg de ananas op z'n zijkant op een grote snijplank.
Stap 2: Snijd de gehele bovenkant eraf, een klein stukje onder het groen.
Stap 3:Snijd de onderkant eraf, ongeveer één of twee centimeter. Dan blijft de ananas goed rechtop staan.
Stap 4: Leg de ananas weer op z'n zijkant en snijd hem dwars doormidden. Hoe kleiner de stukken, hoe makkelijker het is om de schil eraf te snijden.
Stap 5: Zet de ananashelft rechtop.
Stap 6: Plaats uw mes bovenin tussen het gele vruchtvlees en de schil en snijd een deel van de schil er van boven naar beneden af, richting de snijplank.
Stap 7: Draai de ananas steeds een stukje en herhaal het afsnijden van de schil. Net zo lang tot u rond bent en de schil er volledig af is.
Stap 8: Verwijder de kleine restjes schil.
Stap 9: Snijd met een klein keukenmes achtergebleven ‘pitjes’ van de schil weg. Snijd naast het ‘pitje’ aan twee kanten schuin in. Met het verwijderen van dit driehoekje komt het pitje mee.
Stap 10: Snijd de ananas in kleinere schijven.
Stap 11: Snijd het hart uit de schijven, zodat de schijf heel blijft. Of druk het hart eruit met een (scherp) bakvormpje. U kunt ook de schijf in stukken snijden en de stukjes hart als laatste verwijderen.
Stap 1: Houd de appel of peer onder de kraan en was en wrijf tussen uw handen.
Stap 2: Dep droog met een theedoek.
Snijden
Stap 1: Schil de appel of peer met een dunschiller of keukenmesje. Begin bij het steeltje en beweeg de dunschiller naar beneden, volg de ronding van de appel of peer.
Stap 2: Snijd met een keukenmesje het fruit in vieren, of bij een grote appel of peer in acht partjes.
Stap 3: Snijd per partje het klokhuis eruit. Snijd vanaf de buitenkant schuin onder het klokhuis naar het midden, doe vanaf de andere kant hetzelfde en het driehoekje met stukje klokhuis komt los. U kunt hierbij het fruitpartje tussen uw vingers vasthouden, in uw handpalm vasthouden of op een snijplank leggen.
Stap 4: Het schillen kunt u voor of na het snijden doen. Net wat voor u eenvoudiger is.
Stap 1 : Houd de banaan met de onderkant naar boven. U houdt de banaan op de kop.
Stap 2: Klem de banaan, niet te strak, tussen uw knieën of tussen uw bovenarm en romp.
Stap 3: Trek de schil los en trek het eerste deel van de schil omlaag.
Stap 4: Trek het volgende deel van de schil omlaag, totdat u de hele schil los hebt.
Eenhandig
Stap 1: Leg de banaan op een snijplank.
Stap 2: Snijd het uiteinde van de banaan af.
Stap 3: Pel met de hand de schil er in de lengterichting vanaf. Dit werkt beter als u de beweging naar u toe maakt, dus als u de schil naar u toe trekt.
U kunt ook uw mond gebruiken om de banaan te pellen.
Stap 1: Leg de meloen op een snijplank, met het steeltje (of waar het steeltje zat) aan de zijkant.
Stap 2: Houd de meloen tegen met uw niet-dominante hand.
Stap 3: Snijd de meloen doormidden, van boven naar beneden.
Stap 4: Afhankelijk van het soort meloen kunt u met een lepel het vruchtvlees eruit halen.
Stap 5: Leg de halve meloen met de platte kant op de snijplank, snijd nogmaals doormidden en nogmaals, zodat u vier of meer stukken hebt.
Stap 6: U kunt de meloen nu per schijf van de schil af eten.
Schillen
Stap 7: Leg een schijf op zijn zijkant op de snijplank.
Stap 8: Zet het mes bij het uiteinde, tussen het vruchtvlees en de schil. Snijd voorzichtig door het vruchtvlees, zo dicht mogelijk langs de schil, naar de andere kant.
Stap 9: U kunt de schil nu wegpakken en u houdt een schijf meloen zonder schil over.
Stap 10: Snijd de schijf in stukjes, zoveel als u wenst.
Stap 3: Snijd inkepingen in de schil om de paar centimeter, van boven naar beneden.
Stap 4: Pel de sinaasappel met uw vingers. U kunt de sinaasappelpartjes ook van de schil afhappen met uw tanden.
Stap 5: Schraap met een keukenmesje eventueel de witte velletjes er verder af.
Mandarijn
Stap 1: Gebruik een keukenmesje om een beginnetje te maken voor het pellen.
Stap 2: Pel met uw vingers de schil en de witte velletjes van de partjes af.
Extra tips bij eenhandigheid
Fruit schillen en snijden:
Gebruik een (zelfgemaakte) spijkerplank. Zet het fruit op de spijkers vast. U zult de stukken vaak moeten verleggen en opnieuw op de spijkers moeten prikken. Bij de appel of peer kunt u een dunschiller gebruiken bij het schillen.
U hebt een groot en scherp mes nodig om het fruit veilig eenhandig te snijden. Maak zaagbewegingen. Snijd eerst plakken en haal daarna, per plak, de schil eraf.
Prik een vork in het fruit. Leg uw aangedane hand op het handvat van de vork, het fruit kan zo niet wegrollen. Neem een dunschiller of mesje in de andere hand en schil het fruit en snijd het fruit in stukjes.
Gebruik een rietje bij het ontkronen van de aardbei. Druk het rietje voorzichtig door de onderkant van de aardbei, van onderen naar boven. Hierdoor is het kroontje eenvoudiger te verwijderen.
Fruit wassen:
Stap 1: Leg een schone vaatdoek in de gootsteen.
Stap 2: Houd het fruit onder de kraan en beweeg het fruit over de doek.
Stap 3: Draai het fruit zodat u alle kanten hebt gehad.
Stap 4: Leg het fruit op een theedoek om te drogen en beweeg de theedoek over het fruit of rol het fruit over de theedoek.
Alternatieven
Veel soorten fruit kunt u zonder te snijden en te schillen eten. Zoals een appel of een peer. De schil is zelfs gezond. Let er wel op dat u het fruit goed wast in verband met gif. Bij biologische teelt mag er geen gif gebruikt worden. U kunt meer hierover lezen op Moet ik fruit schillen? op de website van het Voedingscentrum.
U kunt er voor kiezen om gesneden fruit te kopen. Of uit blik, pot of diepvries (zonder toevoegingen).
Een appelsnijder haalt het klokhuis eruit en verdeelt de appel direct in stukken. Er is ook een schilmachine, deze is te koop bij verschillende (web)winkels. Voor de inkepingen in een sinaasappel is er een sinaasappelschiller.
Van links naar rechts: een appelsnijder, een appelschilmachine en een sinaasappelschiller.
Meer informatie
Vraag een ergotherapeut om advies en begeleiding. Er zijn veel mogelijkheden.
Of de informatie op deze pagina voor u een oplossing is, hangt af van uw persoonlijke situatie en mogelijkheden.
Raadpleeg een zorgprofessional als u advies of hulp wilt. Een ergotherapeut helpt u bij het vinden van passende oplossingen. Ook krijgt u advies om dagelijkse activiteiten zelfstandig te blijven doen. Zoek via de website van Ergotherapie Nederland een ergotherapeut bij u in de buurt.
Bron
Deze pagina is gemaakt in samenwerking met ergotherapeuten.
