Continentiehulpmiddelen

Banner Continentiehulpmiddelen: wat moet ik weten?

Continentie heeft te maken met een normaal patroon van plassen en ontlasten (poepen). Bij sommige mensen raakt dat patroon verstoord. Ze kunnen bijvoorbeeld hun urine en/of ontlasting niet ophouden. In Nederland hebben zo’n 1 miljoen mensen last van ongewild verlies van urine of ontlasting. We noemen dat incontinentie.

Aan de andere kant kunnen mensen juist niet plassen. Dat heet retentie. Of ze hebben last van verstoppingen. Dat noemen we obstipatie.

Alles bij elkaar spreken we van continentiestoornissen. Op deze pagina's leest u meer over continentie en de hulpmiddelen die daar bij kunnen helpen.


Snel naar:

 

Samen met een gespecialiseerde zorgverlener


Nieuwe werkwijze
Alle partijen die te maken hebben met hulpmiddelenzorg bij continentiestoornissen spraken in 2017 een nieuwe manier van voorschrijven af. Uitgangspunt is wat ú nodig hebt om uw continentieprobleem te verminderen in uw dagelijks leven. Dat noemen we functioneringsgericht voorschrijven en het doel is samen het hulpmiddel vinden dat het beste past bij uw persoonlijke situatie.
 
U weet het best wat bij u past
Uw behandelaar stelt vast hoe uw problemen kunnen worden aangepakt. Bijvoorbeeld door oefentherapie, een andere leefstijl, medicatie of met hulpmiddelen. Hebt u een continentiehulpmiddel nodig, dan krijgt u een voorschrift dat u nodig hebt om de hulpmiddelen vergoed te kunnen krijgen door uw zorgverzekeraar. Hiermee kunt u naar een gespecialiseerde zorgverlener om samen te beslissen wat voor u het meest geschikte continentiehulpmiddel is.

Welke hulpmiddelen dat precies zijn hangt af van uw persoonlijke situatie, wat uw dagelijks activiteiten zijn en welke continentiestoornis u heeft. Kortom, hoe u functioneert in het dagelijkse leven. U bent zelf degene die dit het beste kan vertellen. Doe dit daarom open en eerlijk, ook als uw situatie verandert, dan komt u samen tot het beste resultaat.

U zoekt net zo lang samen met de zorgverlener tot u de hulpmiddelen vindt die echt helpen. Daar hoort ook bij dat u de meeste continentiehulpmiddelen eerst kunt uitproberen en dat uw ervaringen meewegen om een definitieve productkeuze te maken.
 
 

Het belang van continentie


We leren als kind omgaan met plassen en ontlasten en worden op een gegeven moment continent (zindelijk). Dat is nodig voor een goede hygiëne en om te functioneren in de maatschappij. Daarom voelen mensen die problemen hebben met continentie zich vaak onzeker. Sommige mensen schamen zich er zelfs voor.

Gelukkig bestaan er veel behandelmogelijkheden met goede resultaten. Zo kunnen mensen dankzij continentiehulpmiddelen makkelijker weer goed functioneren in het dagelijks leven. Voor een geschikte behandeling moet natuurlijk eerst de oorzaak van het probleem (stoornis) worden onderzocht.
 
Continentiestoornissen
Onder continentiestoornissen verstaan we incontinentie (ongewild verlies van urine of ontlasting), retentie (wel willen maar niet kunnen plassen) en obstipatie (verstopping in de darmen).

Voorbeelden van continentiestoornissen:
 
  • Bedplassen: urineverlies ’s nachts.
  • Inspanningsincontinentie (stressincontinentie): urineverlies bij hoesten, niezen, springen en lachen.
  • Aandrangincontinentie (urge incontinentie): de aandrang om te plassen is niet te beheersen.
  • Gemengde incontinentie: combinatie van inspannings- en aandrangincontinentie.
  • Functionele incontinentie: ongewild urineverlies ondanks een normale blaasfunctie. Bijvoorbeeld: niet op tijd het toilet halen of moeite hebben met het opstaan en lopen naar het toilet.
  • Ontlastingsincontinentie: ongewild verlies van ontlasting.
  • Dubbele incontinentie: combinatie van ongewild verlies van urine én ontlasting.
  • Urineretentie: urine blijft achter in de blaas. Doordat de blaas onvoldoende kracht heeft of vanwege vernauwing van de plasbuis.
  • Obstipatie: niet vaak genoeg kunnen ontlasten en/of er moeite mee hebben.

Een oplossing vinden: twee routes
Continentiestoornissen kunnen zich heel langzaam ontwikkelen. Niet altijd vragen mensen medische hulp. Zij hebben dan lichte klachten waarvoor ze zelf oplossingen vinden. Bijvoorbeeld door continentiemateriaal te kopen. Wel kunt u ook in dit geval een continentiezorgverlener raadplegen. Deze helpt u om uit alle beschikbare continentiehulpmiddelen een product te kiezen dat mogelijk beter past bij uw persoonlijke situatie.

Vaak raadplegen mensen met continentieproblemen een huisarts of behandelend arts. De arts beoordeelt de klachten en onderzoekt de oorzaak ervan. En stelt één of verschillende behandelingen naast elkaar voor. Of verwijst u door naar een specialist.

Continentieproblemen kunnen ook eerst behandeld worden vanuit een zorgorganisatie. Bijvoorbeeld na een ongeval of operatie. In zo’n situatie maken continentiestoornissen een deel uit van een groter probleem. Zorgorganisaties bieden hiervoor gespecialiseerde zorg. Zij helpen dan ook bij het oplossen van problemen met continentie.

Een van de behandelingen kan zijn dat u continentiehulpmiddelen gaat gebruiken. De arts verwijst u in dat geval voor de keuze en het gebruik van een geschikt hulpmiddel door naar een gespecialiseerde continentiezorgverlener. U krijgt daarvoor een voorschrift, ook wel een recept, machtiging of indicatie genoemd. Dit heeft u ook nodig om de hulpmiddelen vergoed te krijgen.

Een gespecialiseerde continentiezorgverlener kan de praktijkondersteuner van de huisarts zijn, maar ook een continentieverpleegkundige van de thuiszorg of een andere zorginstelling. Of continentiezorgverleners in een apotheek of medische speciaalzaak. Zij begeleiden u bij het kiezen van continentiehulpmiddelen die goed passen bij uw dagelijkse activiteiten. U bent zelf degene die dit het best kan vertellen. Uw inbreng bepaalt dus in belangrijke mate de keuze. Dit kunt u ook doen als uw situatie verandert, bijvoorbeeld als de klachten verergeren.
 
Waarom het kiezen van continentiehulpmiddelen lastig is
Het aanbod van continentiehulpmiddelen is heel divers. Dat maakt het moeilijker een hulpmiddel te kiezen dat past bij wat u dagelijks doet. Per soort hulpmiddel, bijvoorbeeld inlegverband met plakstrip of een katheter, bestaan producten met verschillende eigenschappen, zoals maat of geschiktheid bij reumatische handen. Het is dus de kunst om het hulpmiddel te kiezen waarvan de eigenschappen het beste passen bij uw wensen, behoeften en mogelijkheden. Een ideale match vinden dus. Wat uw keuze in ieder geval makkelijker maakt, is  dat u hulpmiddelen kunt uitproberen. Proefmateriaal wordt niet doorberekend naar de zorgverzekering.

Houd er wel rekening mee dat de voorwaarden van de eigen zorgverzekering invloed kunnen hebben op de uiteindelijke keuze.
 
Als u niet tevreden bent
Bent u niet tevreden met één of meerdere continentiehulpmiddelen? Bespreek dit dan met uw continentiezorgverlener. Het is belangrijk dat u nauwkeurig aangeeft waarom u niet tevreden bent. De zorgverlener kan u extra informatie of tips over het gebruik geven. En kan binnen de mogelijkheden een ander soort, merk of type hulpmiddel vinden.

Als u na een tijdje nog niet tevreden bent, gaat u terug naar uw zorgverlener tot u wel tevreden bent. Dit is niet ongebruikelijk. Als u hiermee niet geholpen bent, kunt u een andere zorgverlener raadplegen. Er wordt nog gewerk aan een procedure die u dan volgt. Een patiëntenvereniging kan u hier meer over vertellen.

De actuele afspraken over verzekerde zorg met gebruikmaking van continentiehulpmiddelen, vindt u in het Register van Zorginstituut Nederland.
 

Welke continentiehulpmiddelen zijn er?


Grofweg zijn er 4 categorieën continentiehulpmiddelen te onderscheiden. Klik op een categorie voor meer informatie:

 

  1. Absorberende hulpmiddelen die urine en/of ontlasting opnemen en vasthouden.
  2. Afvoerende hulpmiddelen die helpen om urine en/of ontlasting af te voeren en op te vangen.
  3. Afsluitende hulpmiddelen die voorkomen dat iemand ongewild urine en/of ontlasting verliest.
  4. Aanvullende hulpmiddelen om het effect van continentiehulpmiddelen te versterken of ongewenste bijwerking te verminderen.
Elke categorie hulpmiddelen bestaat uit groepen hulpmiddelen. Binnen die groepen zijn er verschillende soorten met per soort diverse eigenschappen.

 

Kosten en vergoedingen


Continentiezorg is opgenomen in het basispakket van de Zorgverzekeringswet (Zvw). In die wet is vastgelegd dat onder voorwaarden absorberende en afvoerende hulpmiddelen worden vergoed. De kosten van wasbaar incontinentiemateriaal en incontinentiekleding krijgt u meestal niet terug. Bovendien vergoeden zorgverzekeraars meestal geen producten voor huidverzorging of bescherming van een bed.

Zorgverzekeraars vergoeden alleen behandelingen en hulpmiddelen die door een gecontracteerde zorgverlener zijn voorgeschreven. Daarbij wordt eerst het eigen risico in rekening gebracht.

De voorwaarden verschillen per zorgverzekeraar en per polis. U kunt dat lezen in de polisvoorwaarden. Als u er niet uitkomt, kunt u contact opnemen met uw zorgverzekeraar.

 

Wat vindt u van een hulpmiddel?


Continentiehulpmiddelen worden gebruikt omdat ze noodzakelijk zijn om goed te kunnen functioneren. Het is dus belangrijk dat het hulpmiddel bevalt, past bij uw dagelijkse bezigheden en uw probleem oplost. Als die bezigheden of problemen veranderen, is het tijd voor een evaluatie. In die evaluatie kunt u aangeven of uw hulpmiddel (nog) voldoet. Daarvoor is het belangrijk dat u zorgvuldig vertelt aan uw zorgverlener wat u van het hulpmiddel vindt.

 

Folder continentiehulpmiddelen


Een samenvatting van de informatie op deze website staat in de folder "Continentiehulpmiddelen: wat moet ik weten?"
U kunt de folder downloaden en/of printen.

Bekijk de folder



 

Goed om te weten

 

  • Absorberend effect
    • Absorberende hulpmiddelen zitten vaak strak samengeperst in de verpakking. Vouw het materiaal in de lengte in een V-vorm (gootje) en maak het wat losser voor een betere absorptie.
    • U kunt beter geen extra inleggers gebruiken, maar een hulpmiddel kiezen met een grotere capaciteit. Als het toch (tijdelijk) nodig is, gebruik dan alleen speciale vochtdoorlatende inleggers om de capaciteit van absorberende hulpmiddelen te vergroten. Houd rekening met een grotere kans op lekkage.
  • Discretie
    • Kies kleding die is afgestemd op de continentiehulpmiddelen die u gebruikt. Ook voor volwassenen bestaan bodysuits (rompers) waarmee wordt voorkomen dat het hulpmiddel boven een broekband zichtbaar is.
    • Maak duidelijke afspraken met uw leverancier over zelf afhalen of thuisbezorgen van uw hulpmiddelen. Ook over de manier van verpakken en wel of niet afleveren bij buren.
  • Afval
    • Gebruik speciale wegwerpzakjes om uw gebruikte hulpmiddelen te verpakken. Hiermee voorkomt of beperkt u onaangename geurtjes.
    • Gemeenten waar afvalheffingen worden berekend naar de hoeveelheid aangeboden afval (Diftar) bieden meestal compensatie voor medisch afval waartoe ook continentiehulpmiddelen worden gerekend. Vraag er naar bij uw gemeente.
  • Op reis
    • Hoeveel hulpmiddelen hebt u nodig tijdens uw vakantie? Bedenk dat u voor een strandvakantie andere hulpmiddelen kunt kiezen dan voor een stedentrip.
    • Veel luchtvaartmaatschappijen bieden een mogelijkheid om gratis meer bagage mee te nemen als het om continentiehulpmiddelen gaat. Vraag ernaar bij het boeken van uw ticket.
    • Neem bij buitenlandse bestemmingen een Medipas mee waarin in verschillende talen staat welke hulpmiddelen u gebruikt.
  • Ervaring delen
 


Deze pagina is tot stand gekomen in samenwerking met het Platform Continentie Hulpmiddelenzorg. Het Platform Continentie Hulpmiddelenzorg is verantwoordelijk voor de kwaliteitsstandaard Module Continentie Hulpmiddelen die aangeboden is aan het Zorginstituut.
 
In het Platform Continentie Hulpmiddelenzorg zitten vertegenwoordigers van betrokken partijen: patiënten (Bekkenbodem4All, Dwarslaesie Organisatie Nederland, Incoclub, Patiëntenfederatie Nederland), zorgverzekeraars en Zorgverzekeraars Nederland, producenten (Nefemed), continentieverpleegkundigen (V&VN), medisch speciaalzaken (FHI) en apotheken (KNMP).
Inhoud

 

Deel deze pagina

U kunt hier meer informatie vinden over het delen op social media. Door te klikken op één van onderstaande knoppen wordt u direct doorverwezen naar de betreffende social media.

Facebook Twitter LinkedIn